Uprawa współrzędna – na czym polega
W ogrodach uprawianych w zgodzie z naturą powinno się tworzyć wielogatunkowe kombinacje. Ten sposób pozwala na uzyskanie zauważalnie wyższych plonów oraz uniknięcie stosowania chemicznych środków do ochrony roślin. I tu z pomocą przychodzi nam uprawa współrzędna, pozwalająca optymalnie wykorzystać nawet najmniejszą powierzchnię w ogrodzie.
Co to jest uprawa współrzędna
Coraz częściej rośliny sadzone w ogrodach łączy się w sposób naturalny. W ten sposób zostaje zachowana równowaga pomiędzy poszczególnymi gatunkami i środowiskiem. Uprawa warzyw polegająca na wieloletnim sadzeniu jednego gatunku roślin na tym samym obszarze, wiąże się z ryzykiem niepowodzenia. Wskutek czego możemy doprowadzić do szybkiego wyjałowienia gleby oraz nagromadzenia się chorób i szkodników.
Zmniejszeniu tego zagrożenia sprzyjają systemy uprawy współrzędnej roślin, które stają się coraz bardziej popularne. Polegają na umieszczeniu na grządce minimum dwóch gatunków roślin w tym samym czasie obok siebie, przy spełnieniu określonych warunków doboru roślin towarzyszących.
Rośliny na tej samej grządce powinny wpływać na siebie korzystnie, chronić się przed chorobami i szkodnikami oraz mieć podobne wymagania uprawowe. Bez wątpienia uprawa współrzędna roślin pomaga osiągnąć zdrowe i okazałe zbiory.
Sprawdź 6 zasad poprawnego doboru sąsiadów na grządce ➡ Dobór sąsiadów w uprawie współrzędnej
Współrzędna uprawa skupia się na:
- oddziaływaniu chemicznym (allelopatia)
- oddziaływaniu fizycznym (tempo wzrostu, wielkość systemu korzeniowego, okres wegetacji itd.)
- zapotrzebowaniu roślin na składniki pokarmowe i wodę
Uprawa współrzędna zmniejsza ilość szkodników
Współrzędna uprawa pomaga w ochronie roślin przed szkodnikami, które poszukują roślin żywicielskich, kierując się wydzielanymi przez nie substancjami chemicznymi. Dobór odpowiednich gatunków uniemożliwia szkodnikom ich zlokalizowanie. Zróżnicowane zapachy i barwy uprawianych razem roślin wprowadzają dezorientację wśród szkodników. W rzeczywistości wśród wielu aromatów i odcieni zieleni owady mają trudności z odnalezieniem swojej rośliny żywicielskiej. Dodatkowo intensywny zapach roślin rosnących obok skutecznie odstrasza szkodniki.
Zobacz jak wzajemnie wpływają na siebie rośliny rosnące w sąsiedztwie ➡ Relacje roślin sąsiadujących – sympatie i antypatie na grządce
Allelopatia w uprawach współrzędnych
W uprawach współrzędnych duże znaczenie ma allelopatia, czyli zdolność roślin do wydzielania substancji chemicznych do otoczenia, które wywierają wpływ na sąsiadujące rośliny, a także grzyby i bakterie. Są to specyficzne wydzieliny systemu korzeniowego, lotne olejki eteryczne uwalniane do środowiska, jak i substancje wymywane z roślin przez deszczówkę i wodę używaną do nawadniania.
Takie substancje powodują dezorientację nadlatujących szkodników i utrudniają im zlokalizowanie właściwej dla siebie rośliny. Przywabiają również pożyteczne drapieżniki chroniące uprawy lub owady zapylające kwiaty. Wpływają także na ograniczenie występowania chwastów. W takim środowisku zachowana jest bioróżnorodność i stan równowagi między liczebnością szkodników i obrońców upraw.
