Marchew zwyczajna

Marchew zwyczajna (Daucus carota) to roślina dwuletnia, pochodząca z rodziny selerowatych. Należy do warzyw łatwych w uprawie. W pierwszym roku tworzy korzeń, stanowiący część jadalną oraz rozetę liści. Natomiast w drugim pojawia się łodyga z kwiatostanem, z którego pozyskuje się nasiona. Zapylanie następuje przez owady. Ma długi okres wegetacji, dlatego siana jest jako plon główny.

Marchew powinno się uprawiać współrzędnie z cebulą co znacznie zmniejsza zagrożenie porażenia przez szkodnika połyśnicę marchwiankę. Co więcej, obie rośliny wzajemnie chronią się przed szkodnikami i chorobami. Poza tym mają podobne wymagania co do warunków uprawy. Inne warzywa cebulowe posadzone w pobliżu także zadziałają na marchew ochronnie.

Jest warzywem, które bardzo łatwo wchłania zanieczyszczenia występujące w glebie. Warto więc zdecydować się na jej ekologiczną uprawę we własnym ogrodzie. Ogólnie rzecz biorąc taka marchewka będzie najzdrowsza i najsmaczniejsza.

1. Wymagania uprawowe

Stanowisko

• słoneczne
• przewiewne

Gleba

• przepuszczalna
• niezbyt ciężka
• próchniczna
• piaszczysto – gliniasta
• niezaskorupiająca się
• lekko kwaśna (pH 6,0 – 6,5)

Sąsiedztwo

• korzystne – cebula, por, szczypiorek, sałata, rzodkiewka, aromatyczne zioła
• niekorzystne – warzywa kapustne, warzywa korzeniowe, ziemniaki

Przedplon

• korzystny – kalafior, kalarepa, kapusta, por, cebula, czosnek, ogórki, sałata
• niekorzystny – marchew i inne warzywa korzeniowe

2. Marchew – sposoby uprawy

• siew bezpośrednio do gruntu – wiosną lub jesienią

Marchew – uprawa z siewu wprost do gruntu

Powinna być wysiewana w wilgotną glebę, a temperatura gleby podczas siewu nasion powinna wynosić co najmniej 7^oC. Aby ułatwić sobie wysiew, drobne nasionka możemy zmieszać z piaskiem. Zapewni to równomierny i niezbyt gęsty siew. Roślina odznacza się dość długim kiełkowaniem – ok. 14-21 dni, dlatego należy uzbroić się w cierpliwość i zapewnić jej odpowiednią pielęgnację na tym etapie.

3. Przygotowanie stanowiska

Aby uzyskać dobrej jakości korzenie, gleba pod uprawę marchwi powinna być staranie i głęboko uprawiana. W przeciwnym razie marchew wytworzy niewielkie zgrubienia. Przed zimą należy ją przekopać przynajmniej na głębokość 25 cm. Wiosną, zanim posiejemy nasiona glebę warto nawieźć kompostem, aby zapewnić marchwi jak najwięcej składników odżywczych. Zabieg ten poprawi także strukturę gleby i zwiększy jej zasobność w próchnicę. Jednak warto pamiętać, że bezpośrednio przed siewem nie wolno grządek wapnować, ani nawozić obornikiem.

4. Marchew – jak ją pielęgnować?

Pielęgnacja w uprawie marchwi jest bardzo ważna na każdym etapie jej rozwoju. Pozwala na uzyskanie dorodnych i zdrowych okazów. Marchew jako warzywo uprawiane z siewu o długim okresie wschodów jest bardzo wrażliwa na zachwaszczenie. W pierwszych tygodniach uprawy, należy szczególnie zadbać o odchwaszczanie grządek, ponieważ szybko rosnące chwasty mogą zagłuszyć małe siewki marchwi.

Bardzo ważne w pielęgnacji jest regularne podlewanie oraz spulchnianie gleby, dzięki czemu do korzeni dotrze więcej powietrza. Międzyrzędzia warto także ściółkować. Wykorzystujemy do tego słomę lub skoszoną trawę. Ułatwi to zachowanie stałej wilgotności i temperatury podłoża. Ponadto rozkładająca się ściółka zapewni stały dopływ substancji odżywczych.

Zbyt gęsto posianą marchew, po wzejściu, gdy siewki mają 3 liście właściwe przerywamy, aby korzenie miały wystarczającą ilość miejsca do rozwoju. Tym samym pozostawiamy pojedyncze roślinki co ok. 3 cm. Przerywkę należy przeprowadzić kilkakrotnie w ciągu sezonu.

Podlewanie

• wymaga umiarkowanie wilgotnej gleby – nie lubi ani suszy, ani nadmiaru wody

Nawożenie

• kompost – przed siewem wiosną w dawce 3,5-4 kg/m2
• nawozy zielone – przekopywane jesienią poprzedniego sezon

Należy wiedzieć, że marchew potrzebuje dużej ilości potasu, a mało azotu.

5. Dojrzewanie i zbiór marchwi

Pierwsze zbiory marchwi możliwe są już po 8 tygodniach od wysiewu. Należy przeprowadzić je w suchą pogodę. Odmiany wczesne i średniowczesne gotowe są do zbioru w drugiej poł. IX. Marchew wrażliwa jest na chłody, dlatego ze zbiorem należy zdążyć przed wystąpieniem pierwszych, silniejszych przymrozków. Dojrzałe korzenie marchwi odmian średnio późnych i późnych, do przechowywania zbieramy do poł. X. Po zbiorze należy niezwłocznie usunąć nać. Zapobiegnie to nadmiernemu więdnięciu korzeni.

6. Przechowywanie

Do przechowywania należy przeznaczyć korzenie zdrowe, dorodne i bez uszkodzeń mechanicznych. Z kolei te chore, uszkodzone, niekształtne, rozwidlone i zbyt cienkie należy odrzucić. Przed umieszczeniem w pojemnikach należy dokładnie oczyścić korzenie z ziemi. Następnie przesypujemy je piaskiem i przechowujemy w drewnianych skrzyniach w suchym, chłodnym miejscu.

Trzeba wiedzieć, że marchew przenawożona azotem także źle się przechowuje. W tym samym pomieszczeniu, gdzie ją przechowujemy nie należy umieszczać owoców wydzielających etylen, ponieważ nawet najmniejsza ilość tego związku może spowodować gorzknienie warzywa za sprawą nagromadzenia w korzeniach izokumaryny.

7. Marchew – choroby

8. Marchew – szkodniki